Şah, kendini evin sahibi sayan, en iyi yeri kendine ayıran erkek kedi ve köpekler için seçilen kısa ve güçlü bir isimdir. Tek heceli olması seslenmeyi kolaylaştırır. İsim, hayvanın karakterini tek kelimeyle anlatır.
Şah Kelimesinin Geçmişi
Şah, Farsçada ‘hükümdar, kral’ demektir. TDK’nin ilk anlamı ‘İran veya Afgan hükümdarı’dır; sözlük ayrıca ‘benzerlerine oranla en üstün, en iyi’ anlamını da verir.
Satrançta en önemli taşın adı şahtır; oyunun sonunu belirten ‘şah mat’ ifadesi de Farsça ‘şah çaresiz kaldı’ anlamındaki şāh māt sözünden gelir. Atın arka ayakları üzerinde dikilmesini anlatan ‘şaha kalkmak’taki şah ise TDK’ye göre ayrı bir Farsça sözcükten, şāḫ’tan gelir; iki kelime yalnızca sesteştir.
‘Şahane’ sözcüğü ise gerçekten aynı kökten gelir; TDK’ye göre ilk anlamı ‘hükümdara özgü, hükümdara yakışacak durumda olan’dır.
Şah İsmine Yakışan Dostlar
İsmin Farsça kökeni, İran ile bağlantılı ırklarla anlamlı bir eşleşme sağlar. İran kedisinin gösterişli tüyleri ve ağırbaşlı tavrı Şah ismine en çok yakışanlardandır.
Köpeklerde ise Saluki ve Afgan tazısı gibi uzun tüylü, zarif ve asil görünümlü tazılar bu isimle uyum yakalar. Karakter olarak çağrıldığında acele etmeyen, evdeki düzeni kendisi belirleyen dostlar Şah ismini davranışlarıyla da hak eder.
Şah’a Seslenmek ve Kardeş İsimler
Tek heceli isim kolay öğrenilir, ama günlük konuşmada başka seslerle karışmaması için evde ‘Şahım’ ya da ‘Şahcan’ gibi uzatılmış biçimler kullanılabilir. Kardeş isim olarak saray temasından Sultan, Vezir ya da Hünkâr iyi bir set oluşturur.
Sık Sorulan Sorular
Şah dişi kediye konur mu?
Şah erkek ismi olarak kullanılır. Dişi bir dost için saray temasından Sultan ya da Hanım daha uygun olur.
Şah ne demek?
Farsçada ‘hükümdar, kral’ demektir. Satrançta da en önemli taşın adıdır.