Hünkâr, evin gerçek sahibi gibi davranan, en iyi koltuğu kendine ayıran erkek kedi ve köpekler için seçilen esprili ve ağırbaşlı bir isimdir. Osmanlı döneminden kalma tarihî bir hava taşır. Duyan herkes hayvanın karakterini tahmin eder.
Hünkâr Kelimesinin Geçmişi
Hünkâr, Farsçada ‘hükümdar, egemen’ anlamına gelen hʷandgār sözcüğünden gelir; Nişanyan’a göre bu sözcük Farsça hudâvendigâr biçiminden evrilmiştir. TDK’ye göre Osmanlılarda yalnız padişahlar için kullanılan bir unvandı. Aynı kökten gelen Hüdâvendigâr adı, 1867’de kurulan ve merkezi Bursa olan Osmanlı vilayetine de verilmiştir.
Kelime bugün mutfakta da yaşar: közlenmiş patlıcan püresinin üzerine kuzu eti konarak servis edilen Osmanlı yemeğinin adı ‘hünkâr beğendi’dir.
Hünkâr İsmi Hangi Dostlara Yakışır?
Uzun tüylü, gösterişli ve kendinden emin bir kedi bu isim için ideal adaydır. İran kedisinin ağırbaşlı yüzü ya da Ankara kedisinin beyaz ve zarif duruşu Hünkâr ismiyle saray havası yaratır.
Köpeklerde ise sakin ama heybetli, kimseye boyun eğmeyen ırklar akla gelir. Tibet mastifinin yeleli görünüşü ya da Chow Chow’un mesafeli tavrı ismin hükümdar havasını taşır. Karakter olarak da mama saatini kendisi belirleyen, çağrıldığında acele etmeden gelen dostlar bu ismi davranışlarıyla hak eder.
Hünkâr’a Nasıl Seslenebilirsin?
İsim iki hecelidir ama ağır bir tınısı vardır; evde ‘Hünko’ ya da ‘Hünkârım’ gibi biçimler kullanılabilir. Yazarken şapkalı ‘â’ kullanmak doğru imladır, ama seslenirken fark etmez.
Kardeş isim olarak Sultan, Padişah, Vezir ya da Şehzade aynı saray temasını sürdürür.
İsmin ağırbaşlı havası, sahibine bir de şakacı bir rol verir: Hünkâr’ın mama kabını doldurmak ya da yatağını hazırlamak, evde küçük bir saray hizmeti gibi anlatılabilir.
Sık Sorulan Sorular
Hünkâr dişi kediye konur mu?
Hünkâr erkek ismi olarak kullanılır. Dişi bir dost için saray temasından Sultan ya da Hanım daha uygun olur.
Hünkâr ne demek?
Farsça kökenli bir sözcüktür ve ‘hükümdar, efendi’ anlamına gelir. Osmanlı padişahları için kullanılmıştır.